حجتالاسلام مهدی ملکی بیان کرد: راهحلهای مؤثر برای رفع پدیده کودک کار نباید بهصورت تک جانبه از سوی دستگاههای دولتی ارائه شود، بلکه باید به طور همزمان از ظرفیتهای تشکلهای مردمنهاد و انجمنهای خیریه بهرهگیری شود.
به گزارش پایگاه خبری – تحلیلی رادیو گفتوگو، «سایهروشن» با موضوع افزایش کودکان کار در کشور با نگاه سرخیل، فعال حقوق کودک در استودیو و حجتالاسلام مهدی ملکی، مدیر شتابنده اجتماعی کودک یار، بهصورت تلفنی گفتگو کرد.
نگاه سرخیل بر لزوم درک عمیق ریشههای این مسئله و بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی تأکید کرد و گفت: کودک کار مجرم نیست و اجتناب از برخورد قهری با کودکان کار امری ضروری است.
وی با تصریح بر اینکه خیابان نباید جای امنی برای کودکان باشد، اظهار کرد: وقتی خیابان برای کودکان امن تلقی شود و درآمد خوبی در آن وجود داشته باشد، مطمئناً تعداد کودکان در خیابان افزایش خواهد یافت.
این فعال حقوق کودک با بیان این موضوع که کودکان کار نباید از حمایت جامعه برخوردار شوند، افزود: این امر باعث میشود کودکان به خیابان بازگردند چون میتوانند نیازهای خود را در خیابان برطرف کنند.
وی از لزوم فرهنگسازی در این زمینه گفت و بیان کرد: جامعه باید بهجای دلسوزی و حمایت از کودکان کار، به دنبال ریشهیابی و حل مشکلات آنان باشد.
سرخیل با اشاره به اینکه برخی از کودکان کار به دلیل دریافت کمکهای مالی و حمایتهای مردمی در خیابانها باقی میمانند، گفت: این امر باعث میشود کودکان احساس کنند که در خیابانها موردتوجه و حمایت قرار میگیرند و این پدیده را تداوم بخشند.
وی با اشاره به فرهنگ کشور همسایه، عنوان کرد: متأسفانه در برخی فرهنگها، کارکردن کودکان بهعنوان یک امر طبیعی تلقی میشود و این موضوع میتواند بر نگرشها در جامعه ما نیز تأثیرگذار باشد.
این فعال حقوق کودک با اشاره به اینکه کودکان کار اغلب در شرایط آسیبپذیر قرار دارند و ممکن است مورد سوءاستفاده و استثمار قرار گیرند، گفت: برای حل این مشکل، باید به ریشههای این پدیده توجه کرد و به دنبال راهحلهای اساسی بود.
وی با اشاره به اینکه کودکان کار اغلب از خانوادههای کمبضاعت یا سرپرست ندیده هستند، گفت: برای حل این مشکل، باید به توانمندسازی خانوادهها و حمایت از کودکان بیسرپرست و بدسرپرست توجه کرد.
سرخیل در مصاحبه با رادیو گفتوگو با بیان اینکه کودکان کار اغلب در شرایطی قرار دارند که از حقوق اولیه خود محروم هستند، اظهار کرد: برای حل این مشکل، باید به آموزشوپرورش کودکان کار توجه کرد و به آنها فرصت داد تا از حقوق خود استفاده کنند.
وی با تأکید بر اینکه کودکان کار باید به مکانی امن و مناسب منتقل شوند، گفت: برای این منظور، باید به ایجاد مراکز اقامتی و حمایتی برای کودکان کار توجه کرد.
این فعال حقوق کودک بر لزوم توجه به ظرفیتهای تشکلهای مردمنهاد تأکید و بیان کرد: این تشکلها میتوانند نقش مهمی در شناسایی کودکان کار، پیشگیری از این پدیده، فرهنگسازی و توانمندسازی خانوادهها ایفا کنند.
در ادامه حجتالاسلام مهدی ملکی با اشاره به اینکه برخورد با کودکان کار در موقعیت خیابان، تنها بخشی از یک زنجیره طولانی است، گفت: باید بهجای پرداختن به انتهای زنجیره، به دنبال ریشهها و علل اصلی این مسئله باشیم.
وی با تأکید بر اهمیت فرهنگسازی در این زمینه، بیان کرد: وقتی هنرمندان و فعالان حوزه اجتماعی با تصویرسازی از کودکان کار در شرایط دشوار، فضای همدلی و دلسوزی را در جامعه ایجاد میکنند، در واقع از کودککاری حمایت میکنند و باعث میشوند کودکان احساس کنند حضور در خیابان برایشان سودمند است.
این مدیر شتابنده اجتماعی کودک یار کار با اشاره به ظرفیتهای موجود در تشکلهای مردمنهاد، عنوان کرد: به نظر بنده بهتر است از این ظرفیتها در شناسایی کودکان، پیشگیری از وقوع این پدیده، فرهنگسازی، توانمندسازی خانوادهها و صیانت از کودکان استفاده شود.
وی افزود: تشکلهای مردمنهاد در گوشهگوشه کشور، نقش مهمی در این زمینه ایفا میکنند و باید از ظرفیت آنها بهرهگیری کرد.
ملکی با اشاره به اولویتبندی مسائل اجتماعی در کشور، گفت: تا زمانی که مسائل اجتماعی و کودککاری بهعنوان اولویت در تصمیمگیریها و سیاستگذاریها در نظر گرفته نشوند، حل این مسئله دشوار خواهد بود.
وی اشاره کرد: باتوجهبه افزایش گزارشهای مربوط به حضور کودکان در فضای شهری و مشغولیت آنها به کارهای غیرقانونی، اما مسئله کودک کار در ایران بهعنوان یکی از چالشهای اجتماعی حاد به طور چشمگیری در دستور کار مسئولان قرار گرفته است.
این مدیر شتابنده اجتماعی کودک یار کار با تأکید بر اینکه حضور کودکان در خیابانها بهصورت یک پدیده نابجای اجتماعی در نظر گرفته شود، به اهمیت تغییر نگرش اجتماعی و حمایت از ساختارهای قانونی بهعنوان دو رکن اصلی در رفع این معضل اشاره کرد و گفت: فرهنگی که امروزه در جامعه ایران شکلگرفته، به طور غیرواقعی باعث شده است کودکان بهعنوان منبع درآمد در فضای شهری مطرح شوند، درحالیکه این فرهنگ با ارزشهای اسلامی و انسانی کشور در تضاد است.
وی افزود: عواملی مانند عدم اجرای قوانین حمایتی، ضعف سیستم آموزشی و فقر اقتصادی بهعنوان علل اصلی حضور کودکان در خیابانها شناخته شدهاند، اما این معضل به طور خاص در ابعاد فرهنگی و اجتماعی نیز نیازمند تغییرات عمیقی است.
ملکی در مصاحبه تلفنی با رادیو گفتوگو تأکید کرد: راهحلهای مؤثر برای رفع پدیده کودک کار نباید بهصورت تک جانبه از سوی دستگاههای دولتی ارائه شود، بلکه باید به طور همزمان از ظرفیتهای تشکلهای مردمنهاد و انجمنهای خیریه بهرهگیری شود.
وی با اظهار به اینکه در سطح شهرهای مختلف، تشکلهای مردمنهاد نقشی حیاتی در شناسایی کودکان نیازمند، پیشگیری از ورود آنها به فضای کار ناسالم و توانمندسازی خانوادهها ایفا کردهاند، درعینحال گفت: اما به دلیل محدودیتهای بودجهای و ساختاری، این ظرفیتها به طور کافی تقویت نشدهاند. اگر دولت بهطورجدی در کنار دستگاههای اجرایی، سیاستهایی را برای حمایت از این تشکلها طراحی کند، میتوان به طور قابلتوجهی از شیوع این پدیده جلوگیری کرد.
