حجتالاسلام مهدی ملكی بیان كرد: راهحلهای مؤثر برای رفع پدیده كودك كار نباید بهصورت تك جانبه از سوی دستگاههای دولتی ارائه شود، بلكه باید به طور همزمان از ظرفیتهای تشكلهای مردمنهاد و انجمنهای خیریه بهرهگیری شود.
به گزارش پایگاه خبری – تحلیلی رادیو گفتوگو، «سایهروشن» با موضوع افزایش كودكان كار در كشور با نگاه سرخیل، فعال حقوق كودك در استودیو و حجتالاسلام مهدی ملكی، مدیر شتابنده اجتماعی كودك یار، بهصورت تلفنی گفتگو كرد.
نگاه سرخیل بر لزوم درك عمیق ریشههای این مسئله و بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی تأكید كرد و گفت: كودك كار مجرم نیست و اجتناب از برخورد قهری با كودكان كار امری ضروری است.
وی با تصریح بر اینكه خیابان نباید جای امنی برای كودكان باشد، اظهار كرد: وقتی خیابان برای كودكان امن تلقی شود و درآمد خوبی در آن وجود داشته باشد، مطمئناً تعداد كودكان در خیابان افزایش خواهد یافت.
این فعال حقوق كودك با بیان این موضوع كه كودكان كار نباید از حمایت جامعه برخوردار شوند، افزود: این امر باعث میشود كودكان به خیابان بازگردند چون میتوانند نیازهای خود را در خیابان برطرف كنند.
وی از لزوم فرهنگسازی در این زمینه گفت و بیان كرد: جامعه باید بهجای دلسوزی و حمایت از كودكان كار، به دنبال ریشهیابی و حل مشكلات آنان باشد.
سرخیل با اشاره به اینكه برخی از كودكان كار به دلیل دریافت كمكهای مالی و حمایتهای مردمی در خیابانها باقی میمانند، گفت: این امر باعث میشود كودكان احساس كنند كه در خیابانها موردتوجه و حمایت قرار میگیرند و این پدیده را تداوم بخشند.
وی با اشاره به فرهنگ كشور همسایه، عنوان كرد: متأسفانه در برخی فرهنگها، كاركردن كودكان بهعنوان یك امر طبیعی تلقی میشود و این موضوع میتواند بر نگرشها در جامعه ما نیز تأثیرگذار باشد.
این فعال حقوق كودك با اشاره به اینكه كودكان كار اغلب در شرایط آسیبپذیر قرار دارند و ممكن است مورد سوءاستفاده و استثمار قرار گیرند، گفت: برای حل این مشكل، باید به ریشههای این پدیده توجه كرد و به دنبال راهحلهای اساسی بود.
وی با اشاره به اینكه كودكان كار اغلب از خانوادههای كمبضاعت یا سرپرست ندیده هستند، گفت: برای حل این مشكل، باید به توانمندسازی خانوادهها و حمایت از كودكان بیسرپرست و بدسرپرست توجه كرد.
سرخیل در مصاحبه با رادیو گفتوگو با بیان اینكه كودكان كار اغلب در شرایطی قرار دارند كه از حقوق اولیه خود محروم هستند، اظهار كرد: برای حل این مشكل، باید به آموزشوپرورش كودكان كار توجه كرد و به آنها فرصت داد تا از حقوق خود استفاده كنند.
وی با تأكید بر اینكه كودكان كار باید به مكانی امن و مناسب منتقل شوند، گفت: برای این منظور، باید به ایجاد مراكز اقامتی و حمایتی برای كودكان كار توجه كرد.
این فعال حقوق كودك بر لزوم توجه به ظرفیتهای تشكلهای مردمنهاد تأكید و بیان كرد: این تشكلها میتوانند نقش مهمی در شناسایی كودكان كار، پیشگیری از این پدیده، فرهنگسازی و توانمندسازی خانوادهها ایفا كنند.
در ادامه حجتالاسلام مهدی ملكی با اشاره به اینكه برخورد با كودكان كار در موقعیت خیابان، تنها بخشی از یك زنجیره طولانی است، گفت: باید بهجای پرداختن به انتهای زنجیره، به دنبال ریشهها و علل اصلی این مسئله باشیم.
وی با تأكید بر اهمیت فرهنگسازی در این زمینه، بیان كرد: وقتی هنرمندان و فعالان حوزه اجتماعی با تصویرسازی از كودكان كار در شرایط دشوار، فضای همدلی و دلسوزی را در جامعه ایجاد میكنند، در واقع از كودككاری حمایت میكنند و باعث میشوند كودكان احساس كنند حضور در خیابان برایشان سودمند است.
این مدیر شتابنده اجتماعی كودك یار كار با اشاره به ظرفیتهای موجود در تشكلهای مردمنهاد، عنوان كرد: به نظر بنده بهتر است از این ظرفیتها در شناسایی كودكان، پیشگیری از وقوع این پدیده، فرهنگسازی، توانمندسازی خانوادهها و صیانت از كودكان استفاده شود.
وی افزود: تشكلهای مردمنهاد در گوشهگوشه كشور، نقش مهمی در این زمینه ایفا میكنند و باید از ظرفیت آنها بهرهگیری كرد.
ملكی با اشاره به اولویتبندی مسائل اجتماعی در كشور، گفت: تا زمانی كه مسائل اجتماعی و كودككاری بهعنوان اولویت در تصمیمگیریها و سیاستگذاریها در نظر گرفته نشوند، حل این مسئله دشوار خواهد بود.
وی اشاره كرد: باتوجهبه افزایش گزارشهای مربوط به حضور كودكان در فضای شهری و مشغولیت آنها به كارهای غیرقانونی، اما مسئله كودك كار در ایران بهعنوان یكی از چالشهای اجتماعی حاد به طور چشمگیری در دستور كار مسئولان قرار گرفته است.
این مدیر شتابنده اجتماعی كودك یار كار با تأكید بر اینكه حضور كودكان در خیابانها بهصورت یك پدیده نابجای اجتماعی در نظر گرفته شود، به اهمیت تغییر نگرش اجتماعی و حمایت از ساختارهای قانونی بهعنوان دو ركن اصلی در رفع این معضل اشاره كرد و گفت: فرهنگی كه امروزه در جامعه ایران شكلگرفته، به طور غیرواقعی باعث شده است كودكان بهعنوان منبع درآمد در فضای شهری مطرح شوند، درحالیكه این فرهنگ با ارزشهای اسلامی و انسانی كشور در تضاد است.
وی افزود: عواملی مانند عدم اجرای قوانین حمایتی، ضعف سیستم آموزشی و فقر اقتصادی بهعنوان علل اصلی حضور كودكان در خیابانها شناخته شدهاند، اما این معضل به طور خاص در ابعاد فرهنگی و اجتماعی نیز نیازمند تغییرات عمیقی است.
ملكی در مصاحبه تلفنی با رادیو گفتوگو تأكید كرد: راهحلهای مؤثر برای رفع پدیده كودك كار نباید بهصورت تك جانبه از سوی دستگاههای دولتی ارائه شود، بلكه باید به طور همزمان از ظرفیتهای تشكلهای مردمنهاد و انجمنهای خیریه بهرهگیری شود.
وی با اظهار به اینكه در سطح شهرهای مختلف، تشكلهای مردمنهاد نقشی حیاتی در شناسایی كودكان نیازمند، پیشگیری از ورود آنها به فضای كار ناسالم و توانمندسازی خانوادهها ایفا كردهاند، درعینحال گفت: اما به دلیل محدودیتهای بودجهای و ساختاری، این ظرفیتها به طور كافی تقویت نشدهاند. اگر دولت بهطورجدی در كنار دستگاههای اجرایی، سیاستهایی را برای حمایت از این تشكلها طراحی كند، میتوان به طور قابلتوجهی از شیوع این پدیده جلوگیری كرد.
