افزایش شمار کودکان فاقد حمایت خانوادگی که در خیابانها و فضاهای عمومی تونس زندگی میکنند، نگرانی سازمانهای مدنی را برانگیخته است.
فعالان حقوق کودک میگویند ضعف حمایت روانی و اجتماعی، کمبود منابع و نظارت ناکافی بر مراکز نگهداری، برخی کودکان را در معرض خشونت، سوءاستفاده و استثمار قرار داده است.
سازمان بینالمللی حمایت از کودکان مدیترانه در پنجم اوت ۲۰۲۶ خواستار مداخله فوری برای بررسی وضعیت کودکانی شد که بدون حمایت خانوادگی در شرایط نامناسب زندگی میکنند و شبها در خیابانها و پیادهروها میخوابند. این سازمان تأکید کرده است که چنین مواردی در چارچوب «کودکان در معرض خطر» قرار میگیرد و بر اساس قوانین تونس نیازمند مداخله فوری است.
ریم بالخذیری، رئیس این سازمان، با استناد به آمار یونیسف در سال ۲۰۲۳ گفت بیش از ۲۵ هزار کودک تونسی در وضعیت آسیبپذیر قرار دارند و با خطر خشونت و استثمار مواجهاند.
او فروپاشی خانواده و طلاق را از مهمترین عوامل آسیبپذیری کودکان دانست و نسبت به موارد سوءاستفاده از کودکان در شبکههای استثمار جنسی هشدار داد.
بر اساس سرشماری عمومی سال ۲۰۲۴، جمعیت کودکان زیر ۱۸ سال در تونس حدود ۳.۲۹ میلیون نفر، معادل ۲۷.۵ درصد کل جمعیت کشور، بوده است.
فرار از مراکز نگهداری
فعالان حقوق کودک میگویند بخشی از کودکانی که در خیابان زندگی میکنند، پیشتر در مراکز دولتی نگهداری شدهاند اما به دلیل کمبود حمایت روانی و دشواری سازگاری با زندگی جمعی از این مراکز فرار کردهاند.
معز الشریف، رئیس انجمن دفاع از حقوق کودک تونس، تأکید دارد که حمایت واقعی تنها تأمین غذا و محل خواب نیست، بلکه باید شامل مراقبت روانی مستمر، آموزش، آمادهسازی برای زندگی مستقل و تقویت نظام خانوادههای میزبان باشد.
شکاف میان قانون و اجرا
قوانین تونس، از جمله قانون حمایت از کودک و قانون اساسی، دولت را موظف به تأمین سلامت، آموزش، کرامت و امنیت کودکان کردهاند. با این حال، کارشناسان معتقدند کمبود نیروی انسانی و منابع مالی و ضعف نظارت، اجرای مؤثر این قوانین را محدود کرده است.
بر اساس گزارش ملی خدمات پیشگیری و حمایت از کودکان که در ژانویه ۲۰۲۶ با همکاری وزارت خانواده و یونیسف منتشر شد، شبکه حمایت تونس شامل مراکز دولتی، ۲۴ مرکز دفاع و ادغام اجتماعی و واحدهای زندگی تحت مدیریت انجمنهاست. با وجود این، فعالان مدنی خواستار تقویت حمایتهای روانی، نظارت بر مراکز و ایجاد برنامههای بلندمدت برای ادغام اجتماعی کودکان پس از خروج از مراکز هستند.
