حجت الاسلام وحدانی نیا گفت: طلاق تنها پایان یک رابطه میان زن و مرد نیست، بلکه میتواند فرزندان را با پیامدهای روانی، عاطفی، تحصیلی و رفتاری مواجه کند؛ از این رو توجه به مصالح کودکان، تقویت مهارتهای ارتباطی زوجین و استفاده از مشاوره تخصصی پیش از رسیدن اختلافات به مرحله جدایی، از مهمترین الزامات پیشگیری از آسیبهای خانوادگی است.
خانواده نخستین مدرسه انسان برای آموختن گفت و گو، اعتماد، مسئولیت پذیری و زیست مشترک است؛ اما وقتی فشارهای اقتصادی، ضعف مهارت های ارتباطی، تغییر سبک زندگی، آسیب های فضای مجازی و دخالت های نادرست اطرافیان در کنار یکدیگر قرار میگیرند، کوچک ترین اختلاف ها نیز می توانند به بحرانی جدی تبدیل شوند؛ بحرانی که گاهی از یک سوءتفاهم ساده آغاز می شود و در نهایت به جدایی می انجامد.
طلاق را نمیتوان صرفاً یک تصمیم شخصی میان زن و مرد دانست؛ چرا که آثار آن از زندگی زوجین فراتر رفته و فرزندان، خانواده ها و حتی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد.
حجت الاسلام یدالله وحدانی نیا، معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی ، با تأکید بر اینکه طلاق پدیده ای چندعلتی و پیچیده است، اظهار کرد: به ندرت می توان تنها یک دلیل را به عنوان عامل اصلی و قطعی طلاق معرفی کرد و بر اساس داده های آماری حاصل از اختلافات خانوادگی مطرحشده در دادگاه های خانواده، دلایل طلاق را میتوان در چند محور دسته بندی کرد.
وی افزود: مسائل روان شناختی و ضعف مهارت های ارتباطی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی، اعتیاد، خیانت های زناشویی، دخالت های غیرسازنده اطرافیان و نارضایتی های عاطفی و جنسی از جمله مهم ترین عواملی هستند که در پرونده های خانوادگی مشاهده می شوند.
ضعف مهارتهای ارتباطی؛ یکی از ریشههای اصلی اختلافات خانوادگی
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به نقش اختلالات شخصیتی، ضعف مهارت های ارتباطی و نبود تفاهم در شکلگیری اختلافات، گفت: در بسیاری از پرونده های قضایی، عناوینی مانند «عدم تفاهم اخلاقی» یا «سوءرفتار» مطرح می شود که ریشه بسیاری از آنها به فقدان مهارت گفت و گو و حل تعارض، ناتوانی زوجین در مدیریت بحران ها و تفاوت سلیقه ها باز می گردد.
حجت الاسلام وحدانی نیا ادامه داد: انتخاب ناآگاهانه و نداشتن شناخت کافی پیش از ازدواج، تفاوت های فاحش در باورها، سبک زندگی و ارزش های فردی و همچنین اختلالات روان شناختی کنترل نشده مانند پرخاشگری، خودشیفتگی و سوءظن نیز می تواند زمینه ساز اختلافات جدی شود.
وی اعتیاد، بهویژه اعتیاد به مواد مخدر صنعتی و روان گردان را از دیگر عوامل مهم در برخی پرونده های طلاق دانست و افزود: در بخشی از پرونده هایی که بانوان به دلیل عسر و حرج مطرح می کنند، اعتیاد همسر یکی از موضوعات اساسی است؛ چراکه اعتیاد میتواند به بیکاری، فقر شدید، رفتارهای پرخطر، خشونت خانگی، سلب صلاحیت سرپرستی و سستی بنیان اعتماد در خانواده منجر شود.
وی با اشاره به مشکلات اقتصادی و معیشتی نیز گفت: بیکاری یا ناامنی شغلی، ناتوانی در تأمین حداقل های معیشت مانند مسکن و هزینه های جاری و همچنین فشارهای ناشی از تورم، آستانه تحمل روانی زوجین را کاهش داده و اختلافات را تشدید میکند.
وی افزود: تسهیل ارتباطات ناسالم و مقایسه های نامتوازن ناشی از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز در سال های اخیر میتواند این روند را تشدید کند.
فرزندان؛ آسیبپذیرترین حلقه پس از جدایی
وی درباره تأثیر طلاق بر فرزندان و آینده جامعه اظهار کرد: طلاق صرفاً پایان رابطه حقوقی و عاطفی بین دو فرد نیست، بلکه بازتنظیم ساختار زندگی فرزندان و دارای آثار عمیق در ابعاد اجتماعی است.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی افزود : کودکان آسیب پذیرترین حلقه در فرآیند فروپاشی خانواده هستند و نوع و شدت آسیب های آنان به عواملی مانند سن کودک، میزان تعارض والدین پیش و پس از طلاق و کیفیت رابطه والد و فرزند پس از جدایی بستگی دارد.
وی اضطراب جدایی و ترس از طرد شدن، احساس گناه و خودسرزنشی، افت تحصیلی و کاهش تمرکز، افسردگی و اختلالات رفتاری را از جمله آسیب های احتمالی دانست و گفت: کودک ممکن است به دلیل از دست دادن ساختار امن زندگی، همواره نگران رها شدن از سوی والدین باشد.
حجت الاسلام وحدانی نیا ادامه داد: بهویژه در سنین خردسالی و پیش دبستانی، کودکان به دلیل ویژگی های شناختی خود ممکن است تصور کنند رفتار یا خواسته های آنها عامل دعوا و جدایی والدین بوده است.
وی افزود: اشتغال ذهنی مداوم، استرس ناشی از جابه جایی و تنش های خانگی نیز میتواند به افت تحصیلی و بی انگیزگی منجر شود و در برخی موارد پرخاشگری، انزواطلبی، رفتارهای پس رونده مانند شب ادراری و لکنت و در دوره نوجوانی گرایش به رفتارهای پرخطر و قانون گریزی مشاهده شود.
معاون قضایی و حل اختلاف دادگستری خراسان جنوبی درباره آثار اجتماعی طلاق نیز گفت: خانواده نخستین و اساسی ترین هسته اجتماعی است و اختلال پایدار در کارکرد آن میتواند ساختارهای کلان جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
