طرز برخورد صحیح با کودکان کار و خیابان
کودکان کار و خیابان بخشی از جامعه هستند که به دلایل مختلفی مانند فقر، مشکلات خانوادگی، مهاجرت یا نبود حمایت اجتماعی مجبور به کار در سنین پایین شدهاند. برخورد درست با این کودکان میتواند نقش مهمی در حفظ کرامت انسانی، امنیت روانی و امید آنها به آینده داشته باشد.
۱. شناخت شرایط آنها
اولین قدم، درک این موضوع است که کار کردن این کودکان انتخاب شخصی آنها نیست. بیشتر آنها مجبورند برای کمک به خانواده یا به دلیل فشار افراد سودجو کار کنند. بنابراین نباید آنها را مقصر شرایطشان بدانیم.
۲. احترام به شخصیت و کرامت انسانی
باید با کودکان کار همانطور رفتار کنیم که با هر کودک دیگری رفتار میکنیم؛ با ادب، مهربانی و احترام. نگاه تحقیرآمیز، حرفهای آزاردهنده یا رفتار سرد میتواند باعث آسیب روحی آنها شود.
۳. پرهیز از ترحم افراطی
ترحم بیش از حد، مانند نگاه دلسوزانهی اغراقآمیز یا حرفهایی که حس ضعف را منتقل میکند، میتواند اعتمادبهنفس کودک را کاهش دهد. بهتر است به جای ترحم، همدلی نشان دهیم.
۴. برقراری ارتباط امن و کوتاه
در خیابان باید مکالمه کوتاه، آرام و بدون ایجاد توجه اضافی باشد تا کودک دچار خطر نشود. هرگز نباید او را به مکانهای خلوت دعوت کنیم یا سؤالات شخصی بپرسیم.
۵. کمک مسئولانه به جای کمک احساسی
پرداخت پول مستقیم همیشه بهترین راه کمک نیست، چون ممکن است کودک مجبور باشد پول را تحویل افراد دیگر بدهد. کمک از طریق مؤسسهها، خیریهها و سازمانهای حمایتی راه امنتر و مؤثرتر است.
۶. تشویق غیرمستقیم به آموزش
اگر صحبت پیش آمد، میتوان کودک را به درس خواندن و یادگیری تشویق کرد، بدون اجبار یا سرزنش. حمایت از برنامههای آموزشی ویژهی کودکان کار بسیار مؤثر است.
۷. حفظ عزت نفس کودک
باید طوری رفتار کنیم که کودک احساس ارزشمندی کند، نه شرمندگی. حتی یک گفتوگوی محترمانه و لبخند ساده میتواند تأثیر مثبتی داشته باشد.
۸. مسئولیت اجتماعی ما
برخورد درست فقط به رفتار فردی محدود نمیشود. آگاهیرسانی، حمایت از قوانین حمایت از کودکان و همکاری با نهادهای اجتماعی، وظیفهی همهی اعضای جامعه است.
۹. نقش خانواده، مدرسه و جامعه
مدرسهها، خانوادهها و رسانهها باید با آموزش درست، از برچسبزدن و نگاه منفی به کودکان کار جلوگیری کنند و فرهنگ حمایت آگاهانه را گسترش دهند.
۱۰. نگاه به آینده
کودکان کار سرمایههای انسانی جامعه هستند. اگر امروز با احترام و آگاهی با آنها برخورد کنیم، میتوانیم آیندهای بهتر و عادلانهتر بسازیم.
