بادبادکبازی در تمام دنیا آزاد است، اما در غزه داستان فرق میکند؛ جایی که حتی پرواز این تکههای ساده کاغذی یا پلاستیکی به عنوان یک تهدید جنگی دیده میشود. غزه جایی است که دوران کودکی از بسیاری از معانی عادی خود تهی شده و حتی بادبادک هم اکنون وارد واژگان نظامی شده است.
بر اساس ماده ۳۱ کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، «حق بازی و سرگرمی و فعالیتهای تفریحی» یکی از ارکان اساسی رشد هر کودک است. با این حال، در نوار غزه، سادهترین و سنتیترین بازی کودکان – یعنی بادبادکبازی- به عنوان اقدامی نظامی و عملیات مسلحانه در مناقشات امنیتی و نظامی و حرکتی تروریستی تعریف میشود.
نسبت دادن ماهیت نظامی به بادکنکها و تلقی آنها به عنوان ادوات مسلحانه، حق بازی کودکان را که پیش از این محدود بود، محدودتر میکند. در جغرافیایی مملو از رنج برای کودکان، بادبادکبازی دیگر یک سرگرمی ساده و بیخطر نیست؛ این حقِ ابتدایی برای بازی، جرمانگاری شده و زیر سایه سنگین مفاهیم نظامی قرار گرفته است.
خاک غزه مدتهاست که با ایستهای متعدد بازرسی، بمباران، آوارگی و مقررات سختگیرانه، کاملاً امنیتی شده است؛ اما امروز با اضافه شدن آسمان و بادبادکبازی، تمام جنبههای زندگی کودک فلسطینی از زمین تا آسمان، رنگ نظامی/امنیتی به خود گرفته است.
برای کودکی که در محاصره متولد شده، رشد کرده و به اسباببازیهای مرسوم دیگر کودکان دسترسی ندارد، بادبادک یکی از دمدستترین اسباببازیهاست؛ وسیلهای که میتواند بدون محدودیت و بدون توجه به موانع و دیوارهای بلند، از مرز عبور کند و آرزوهای کودکِ ریسمان بهدست را با خود همراه کند.
شاید دقیقاً به همین دلیل است که یک قدرت نظامی اشغالگر با هشدارهایش، به تدریج تعریف خود را از تهدید، از زمین غزه به آسمان گسترش میدهد. این بادبادکهای سنتی، بدون موتور، سوخت و قابلیت نظامی، چیزی جز درخواست معصومانه کودکان برای آزادی و حق حیاتِ طبیعی نیستند؛
اما پاسخ اسرائیل، تلقی آنها همردیف تسلیحات نظامی و کشاندن دنیای پاک کودکان به خط مقدم نبرد است. بادبادکها سازههایی سادهاند که تنها با نیروی باد و امید کودکانه در آسمان پرواز میکنند و تا زمانی که نیروی باد و کودکی امیدوار باشد، هیچ مرزی را به رسمیت نمیشناسند.
بادبادکها پدیده جدیدی برای کودکان غزه نیستند؛ آنها سالهاست که با خاطره جمعی این باریکه درهم تنیدهاند. در سال ۲۰۱۱، بیش از۱۳۰۰۰ کودک در رویدادی که توسط اونروا برگزار شد، شرکت کردند و رکورد جهانی بیشترین تعداد بادبادکهای به پرواز درآمده همزمان را شکستند. در آن زمان، بادبادکها بر فراز ساحل غزه اوج میگرفتند و آسمان را به بوم نقاشی رنگها تبدیل کردند.
اما حالا اوضاع خیلی تغییر کرده است. در شرایطی که کودکان غزه همه چیزخود را از دست دادهاند، بادبادک برای بسیاری به تنها راه برای بازیابی بخشی از دوران کودکیِ ربوده شدهشان تبدیل شده است. بادبادک به زمین بازی یا تجهیزات گرانقیمت نیاز ندارد؛ چند تکه کاغذ یا پلاستیک، چوب و نخ برای ساخت یک بادبادک کافی است تا دوباره جانی به امیدهای غرق در آوار آنها ببخشد.
با این حال، دستگاه نظامی اسرائیل اخیراً در برابر این بادبادکها اعلام آمادهباش کرده و مقامات تلآویو تلاش میکنند وضعیت کنونی را مشابه حوادث ۳۰ مارس ۲۰۱۸ جلوه دهند؛ زمانی که در چارچوب مقاومت مردمی در امتداد مرز غزه در جریان «راهپیمایی بزرگ بازگشت»، هزاران فلسطینی در نزدیکی حصار مرزی جمع شدند تا حق بازگشت پناهندگان فلسطینی و پایان دادن به محاصره نوار غزه توسط اسرائیل را مطالبه کنند.
در طول این تجمع فلسطینیها بادبادکها و بالنهایی را که برخی از آنها حامل مواد آتشزا بودند، بهعنوان یک حرکت اعتراضی به محاصره غزه به هوا فرستادند.
طبق گزارشها، در ماه اوت جاری(مرداد/شهریور)، در مجموع دوازده بادبادک و چهار بالن به دلیل وزش باد از مرز غزه عبور کردند. اگرچه ارتش اسرائیل گزارش داد که بادبادکهایی که بازیابی کرده هیچ ماده مشکوکی حمل نمیکردند و هیچ خطری نداشتند، اما واکنش مقامات تلآویو به شدت تهاجمی بود.
طبق دستورالعمل مشترک نتانیاهو و کاتز، ارتش موظف شد هرگونه پرواز بادبادک کاغذی را با سه اقدام نظامی فوری پاسخ دهد:
یک. هدف قرار دادن سازماندهندگان، مجریان و زیرساختهای محل پرتاب.
دو. اخراج و تخلیه اجباری ساکنان محله ها یا مناطقی که بادبادکها از آنجا به هوا برخاستهاند.
سه. تشدید عملیات ترورهای هدفمند علیه افرادی که اسرائیل آنها را مسئول این اقدام میداند.
با این رویکرد، یک اولتیماتوم سه روزه به حماس داده شد تا پرتاب بادبادکها را متوقف کند.
