گزارش وضعیت کودکان کار و همچنین فعالیت موسسه خانه خورشید:
بررسیهای میدانی از افزایش چشمگیر فعالیت در حوزه جمعآوری ضایعات به دنبال گرانشدن قیمت پلاستیک و تبلیغات
گسترده شهری حکایت دارد.این روند موجب کاهش تمایل مددجویان و کودکان کار برای همکاری با مجموعههای حمایتی شده است.
بر اساس این گزارش، از ابتدای سال جاری تاکنون تعدادی کمی از کودکان و مددجویان در معرض آسیب شناسایی شدهاند،
اما آمار جذب آنها پایین بوده است. برخی از این کودکان از درآمد روزانه قابلتوجهی خبر دادهاند که باعث کاهش انگیزه آنها برای حضور
در برنامههای حمایتی شده است. با این حال، خدماتی نظیر توزیع سبد کالا و برگزاری کلاسهای مدیریت استرس برای این افراد در نظر گرفته
شده،اما ماندگاری آنها در این برنامهها پایین ارزیابی میشود.
کاهش موقت فعالیت کودکان گلفروش
این گزارش همچنین حاکی از کاهش موقت فعالیت کودکان گلفروش در سطح شهر است که به گفته فعالان اجتماعی، نتیجه برخورد با
سرشاخهها و لیدرهای این کودکان بوده است. با این وجود، در برخی نقاط همچنان فعالیتهای پراکنده ادامه دارد.
وضعیت اتباع؛ افزایش حضور با وجود نگرانی از برخوردها
در حوزه اتباع نیز روندی متغیر ثبت شده است. سال گذشته به دلیل اقدامات نظارتی، میزان حضور این گروه کاهش یافته بود، اما امسال دوباره افزایش پیدا کرده است. برخی از اتباع دارای مجوز نیز به دلیل نگرانی از گشتهای انتظامی، از شرکت در کلاسها و برنامههای حمایتی خودداری میکنند.
خلأهای حمایتی و چالشهای اجرایی
۱.خلأ حمایتی و اجرایی: عدم شناخت کافی نهادهای متولی از وضعیت کودکان کار، تمرکز صرف بهزیستی بر مسائل اجرایی و نبود شفافیت در تعیین مسئولیتها میان سازمانهایی همچون بهزیستی، شهرداری، نیروی انتظامی و قوه قضائیه از جمله این موارد است.
۲. کمبود مراکز تخصصی: با وجود مراکزی مانند «شوق زندگی»، این خدمات به طور کامل به کودکان کار تعمیم داده نشده و کمبود مراکز نگهداری امن برای کودکان در معرض آسیبهایی نظیر اعتیاد والدین و خشونت خانگی مشهود است.
۳. چالش تشخیص اختلالات: مداخلات در بسیاری از موارد بر اساس تجربه میدانی به جای دانش تخصصی انجام میشود. مواردی از اختلال اوتیسم در میان کودکان شناسایی شده که به دلیل عدم تشخیص بهموقع، روند درمان با تأخیر مواجه شده است.
۴. ضعف تعاملات بینسازمانی و رقابتهای ناسالم: کارگروههای بیندستگاهی کارآمد نبوده و رقابتهای غیرسازنده میان سازمانهای مردمنهاد (NGOها) مانع از همافزایی در حل مشکلات شده است.
پیشنهاد و راهکارها
در پایان این گزارش، بر شفافسازی مسئولیتهای سازمانی، ایجاد و تقویت مراکز نگهداری تخصصی و امن، آموزش مستمر نیروها در زمینه تشخیص آسیبهای اجتماعی و اختلالات روانی کودکان، و نیز طراحی سازوکاری برای همکاری مؤثر میان نهادهای دولتی و سمنها تأکید شده است.
