از بهره‌کشی جنسی تا مشاغل پنهانی برای کودکان کار

کودکانی هستند که خیابان تمام زندگی و کار آن‌هاست

به چه‌کسی کودک کار گفته می‌شود، آیا تعریف مشخصی وجود دارد؟

بر اساس قانون کار، افراد ۱۵ تا ۱۸ سال به‌عنوان «کارگر نوجوان» شناخته می‌شوند. این گروه می‌توانند مشمول بیمه تأمین اجتماعی شوند، مشروط بر اینکه ساعات کاری آن‌ها نیم ساعت کمتر از بزرگسالان باشد و نوع کار نیز به سلامت جسمی و روانی‌شان آسیب نرساند، همچنین طبق ماده ۷۹ قانون کار، به‌کارگیری هر فرد زیر ۱۵ سال ممنوع است.

اما در عمل با گروه دیگری از کودکان مواجه هستیم که معمولاً از آن‌ها با عنوان «کودکان کار خیابانی» یا «کودکان خیابانی» یاد می‌شود، این‌ها کودکانی هستند که از طریق انجام کارهای مختلف برای تأمین معاش خانواده‌های خود کار می‌کردند.

بنابراین به‌طور کلی با سه گروه از کودکان مواجه هستیم؛ گروه نخست، «کارگران نوجوان» هستند که در بازه سنی ۱۵ تا ۱۸ سال قرار دارند و طبق قانون از برخی حمایت‌های بیمه‌ای و قانونی برخوردار می‌شوند. گروه دوم، کودکانی هستند که در خیابان برای کمک به تأمین معاش خانواده‌ها به کار و کسب درآمد مشغول‌اند. گروه سومی هم هستند که برای تأمین هزینه‌های زندگی خودشان کار می‌کنند؛ کودکانی که عملاً بی‌خانمان هستند و خیابان محل زندگی، کار و گذران تمام امور روزمره آن‌هاست.

کودکانی هستند که از چشم جامعه پنهان می‌مانند

درخصوص گروه دوم و سوم، این کودکان گاهی درگیر کارها و مشاغلی پنهان می‌شوند، درست است؟ 

بله، بخشی از این کودکان در محیط‌هایی کار می‌کنند که دسترسی به آن‌ها دشوار است و معمولاً از دید عموم پنهان می‌مانند. برای مثال، کودکانی که در کشتارگاه‌ها، کارگاه‌های زیرزمینی، باغ‌ها، خانه‌باغ‌ها، مزارع بزرگ، دامداری‌ها و برخی صنایع مشغول به کار هستند؛ صنایعی که نظارت مؤثری بر آن‌ها وجود ندارد. اتفاقاً بسیاری از این محیط‌ها از جمله مکان‌هایی هستند که کودکان ممکن است در آن‌ها با شرایط پرخطر و آسیب‌زا مواجه شوند، کودکانی که معمولاً از دید جامعه پنهان می‌مانند و کمتر به چشم می‌آیند.